ਪਵਿੱਤਰ ਕੁਆਰੀ ਮਰਿਆਮ ਦੀ ਮੂਰਤੀ

ਪ੍ਰਾਗ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਚੌਕ ਵਿੱਚ ਮਰੀਅਮ ਦਾ ਸਤੰਭ ਤੀਹ ਸਾਲਾ ਜੰਗ ਦੇ ਖ਼ਾਤਮੇ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਬਚਤ ਲਈ ਜਨਤਕ ਕ੍ਰਿਤਜਤਾ ਦੇ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਵਜੋਂ ਖੜ੍ਹਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। 1648 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਗ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਵੀਡਨੀ ਫੌਜਾਂ ਦੇ ਆਖ਼ਰੀ ਹਮਲੇ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੁਰਾਣਾ ਸ਼ਹਿਰ ਜਿੱਤਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਨਾਗਰਿਕ ਪੁਰਾਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਚੌਕ ਵਿੱਚ ਰੱਖੀ ਵਰਜਿਨ ਮੈਰੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਵੋਟਿਵ ਤਸਵੀਰ ਅੱਗੇ, ਉਸ ਦੀ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਰਾਹੀਂ ਪਰਮਾਤਮਾ ਅੱਗੇ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਇੱਥੋਂ ਹੀ ਸਥਾਨਕ ਨਾਮ Panna Maria Rynecká ਆਇਆ ਹੈ (ਚੌਕ ਲਈ ਪੁਰਾਣੇ ਚੈਕ ਸ਼ਬਦ rynek ਤੋਂ)। ਜਦੋਂ ਜੰਗ ਖ਼ਤਮ ਹੋਈ, ਤਾਂ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਸਮਰਾਟ ਫਰਡੀਨੰਡ ਤੀਜੇ ਦੋਵੇਂ ਇਸ ਘਟਨਾ ਨੂੰ ਪੱਥਰ ਵਿੱਚ ਲਿਖ ਛੱਡਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਾਗ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਵਰਜਿਨ ਮੈਰੀ ਦਾ ਧੰਨਵਾਦ ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ ਚੌਕ ਵਿੱਚ ਉਸ ਲਈ ਇੱਕ ਸਤੰਭ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਵੋਟਿਵ ਤਸਵੀਰ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਅਧਾਰ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। 1652 ਵਿੱਚ ਸਮਰਾਟ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਅਭਿਸੇਕ ਕਾਰਡੀਨਲ ਆਰਨੋਸ਼ਟ ਵੋਇਤੇਖ ਆਫ਼ ਹਰਾਖ ਨੇ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਪ੍ਰਾਗ ਦੇ ਆਰਚਬਿਸ਼ਪ ਅਤੇ ਰੈੱਡ ਸਟਾਰ ਵਾਲੇ ਕ੍ਰਾਸ ਦੇ ਆਰਡਰ ਦੇ ਗ੍ਰੈਂਡ ਮਾਸਟਰ ਸਨ। ਸਮਰਾਟ ਨੇ ਨਿਯਮਿਤ ਉਪਾਸਨਾਵਾਂ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਲਈ ਮੈਟਰੋਪੋਲਿਟਨ ਕੈਪਿਟਲ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਹੇਠ ਇੱਕ ਨਿਧੀ ਵੀ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ। ਸਤੰਭ ਵੱਲ ਜਲੂਸ ਹਰ ਸ਼ਨੀਵਾਰ, ਮਰੀਅਮ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਵਿਜ਼ਿਲਾਂ 'ਤੇ ਨਿਕਲਦੇ ਸਨ।

ਇਮੈਕੁਲਾਟਾ ਦੀ ਚੋਟੀ ਵਾਲੀ ਮੂਰਤੀ ਪਵਿੱਤਰ ਕੁਆਰੀ ਮਰਿਆਮ ਦਾ ਇੱਕ ਆਦਰਸ਼ਿਤ ਚਿੱਤਰਣ ਹੈ, ਜੋ ਨਿਸ਼ਕਲੰਕ ਗਰਭਧਾਰਣ (immaculata conceptio) ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਵੱਲ ਸੰਕੇਤ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਇਹ ਸਿੱਖਿਆ ਹੋਰ ਦੋ ਸਦੀਆਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਡੋਗਮਾ ਵਜੋਂ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਿ ਆਦਿਮ ਵਿਰਾਸਤੀ ਪਾਪ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੀ ਮਾਤਾ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਕਲੀਸੀਆਈ ਪਰੰਪਰਾ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਇਸ ਬਾਰੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲੀ ਸਪਸ਼ਟ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਗਠਿਤ ਲਿਖਤੀ ਗਵਾਹੀ 7ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਯਰੂਸ਼ਲਮ ਦੇ ਸੰਤ ਸੋਫਰੋਨੀਅਸ ਕੋਲੋਂ ਮਿਲਦੀ ਹੈ: „ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸ਼ੁੱਧ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।“ (Hom. II; PG 87/3, 3248)। ਮਰਿਆਮ ਪ੍ਰਤੀ ਭਗਤੀ ਦਾ ਆਪਣਾ ਬਾਈਬਲੀ ਆਧਾਰ ਲੂਕਾ ਦੇ ਸੁਸਮਾਚਾਰ ਵਿੱਚ ਹੈ: „…ਹੁਣ ਤੋਂ ਸਭ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਮੈਨੂੰ ਧੰਨ ਆਖਣਗੀਆਂ…“ (ਲੂਕਾ 1,48)। ਮਰਿਆਮ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾਰਤ ਮਾਂ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਅਜਗਰ ਉੱਤੇ ਪੈਰ ਰੱਖਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸੇ ਵੇਲੇ ਆਕਾਸ਼ ਵੱਲ ਮੁੜਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਸਿਰ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਬਾਰਾਂ ਤਾਰੇ ਯੂਹੰਨਾ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਇਸ ਬਾਤ ਵੱਲ ਸੰਕੇਤ ਕਰਦੇ ਹਨ: „ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਚਿੰਨ੍ਹ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ: ਇੱਕ ਇਸਤ੍ਰੀ! ਸੂਰਜ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਚੰਦਰਮਾ ਉਸ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਹੇਠਾਂ ਹੈ ਅਤੇ ਬਾਰਾਂ ਤਾਰੇ ਉਸ ਦੇ ਸਿਰ ਨੂੰ ਤਾਜ ਵਾਂਗ ਸਜਾ ਰਹੇ ਹਨ; …“ (ਪਰਕਾ. 12,1), ਜਿਸ ਨੂੰ ਦੂਜੀ ਸਦੀ ਤੋਂ ਹੀ ਮਸੀਹ ਦੀ ਜਿੱਤ ਵਿੱਚ ਮਰਿਆਮ ਦੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਦੇ ਚਿੱਤਰ ਵਜੋਂ ਸਮਝਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਜਗਰ ਨੂੰ ਰੌੰਦਣ ਦਾ ਇਹ ਰੂਪਕ ਜ਼ਬੂਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਸਮਕੱਖ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ: „ਤੂੰ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ ਅਤੇ ਸੱਪ ਉੱਤੇ ਤੁਰੇਂਗਾ, ਸਿੰਘ ਦੇ ਬੱਚੇ ਅਤੇ ਅਜਗਰ ਨੂੰ ਰੌਂਦ ਦੇਵੇਂਗਾ।“ (ਜ਼ਬੂਰ 91,13), ਜਿਸ ਦਾ ਆਧਾਰ ਇਸ ਆਯਤ ਵਿੱਚ ਹੈ: „ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਅਤੇ ਇਸਤ੍ਰੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਤੇਰੇ ਵੰਸ਼ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵੈਰ ਰੱਖਾਂਗਾ। ਉਹ ਤੇਰਾ ਸਿਰ ਕੁਚਲਣਗੇ ਅਤੇ ਤੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਏੜੀ ਉੱਤੇ ਵਾਰ ਕਰੇਂਗਾ।“ (ਉਤਪੱਤੀ 3,15)। ਬਾਰੋਕ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਅਜਗਰ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਬੁਰਾਈ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਵਜੋਂ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਆਧਿਆਤਮਿਕ ਅੰਧੇਪਣ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਵਜੋਂ ਵੀ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਜੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਯੂਰਪ ਦੇ ਸਮਾਜਕ ਵਿਘਟਨ ਦੇ ਕਾਰਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ। ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਮੁੱਲ ਉਹਨਾਂ ਵਿਘਟਨਕਾਰੀ ਤਾਕਤਾਂ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਮਨੁੱਖੀ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਸਤੰਭ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਸਮਾਰਕ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਸਗੋਂ ਇਸ ਭਰੋਸੇ ਦੀ ਜਨਤਕ ਸਵੀਕ੍ਰਿਤੀ ਵੀ ਸੀ ਕਿ ਆਧਿਆਤਮਿਕ ਕ੍ਰਮ ਅਫ਼ਰਾਤਫ਼ਰੀ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਮਰੀਆ ਸਤੰਭ ਉਸ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਪ੍ਰਾਗ ਦੇ ਲੋਕ ਡੂੰਘੇ ਅਪਮਾਨ ਨਾਲ ਜੋੜਦੇ ਸਨ। ਬਿਲਕੁਲ ਇਸੇ ਥਾਂ ਸੈਕਸਨਾਂ ਨੇ ਮਾਰਚ 1632 ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਣ ਵੇਲੇ ਪੱਲੇਡੀਅਮ ਦੀ ਬੇਅਦਬੀ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜੋ ਚੈਕ ਭੂਮੀਆਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਆਦਰਯੋਗ ਮਰੀਅਮ-ਛਵੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ 1647 ਵਿੱਚ ਸਟ੍ਰਾਹੋਵ ਦੇ ਅਬਟ ਨੇ ਇਸ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਮਰੀਅਮ ਸਤੰਭ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰਨ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਦਿੱਤਾ – ਨਵੀਕਰਨ, ਪ੍ਰਾਇਸ਼ਚਿੱਤ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਗ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਵਜੋਂ। 1648 ਵਿੱਚ ਸਵੀਡਨਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇਸ ਵਿਚਾਰ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਆਧਿਆਤਮਿਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤੀਕਾਤਮਕ ਅਰਥ ਮਿਲਿਆ। ਮਰੀਅਮ ਸਤੰਭ ਉਸ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਪਰੰਪਰਾ ਨਾਲ ਜੁੜਦੇ ਹਨ ਜੋ ਜ਼ਰਾਗੋਜ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸਤੰਭ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ ਮਰੀਅਮ ਦੀ ਕਥਾ ਤੱਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਅਪੋਸਤਲ ਜੇਮਸ ਨੂੰ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪੱਥਰ ਦਾ ਸਤੰਭ ਛੱਡ ਗਈ – ਉਸਦੀ ਸਥਾਈ ਰੱਖਿਆ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਵਜੋਂ। ਬਾਰੋਕ ਯੂਰਪ ਨੇ ਇਸ ਕਥਾ ਨੂੰ ਇਸਾਈ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਮਰੀਅਮ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਦੇ ਚਿੱਤਰ ਵਜੋਂ ਸਮਝਿਆ, ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਸਤੰਭ ਇਸ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਬਣ ਗਿਆ ਕਿ ਮਰੀਅਮ ਉਸ ਥਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਉਸਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ।

ਅਧਾਰ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਚਬੂਤਰਿਆਂ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਚਾਰ ਦੂਤ ਇਮੈਕੁਲਾਟਾ ਦੇ ਰੂਪਕ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਈਕਨੋਗ੍ਰਾਫੀ ਨਾ ਤਾਂ ਮਿਊਨਿਖ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਵੀਅਨਾ ਦੇ ਸਤੰਭ ਤੋਂ ਲਈ ਗਈ ਹੈ; ਇਸ ਦੀ ਥਾਂ ਇਹ ਛਾਪੇਮਾਰ ਹਮਲਿਆਂ ਨਾਲ ਖ਼ਤਰੇ ਵਿੱਚ ਪਏ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਪ੍ਰਲਯਕਾਲੀ ਤਸਵੀਰ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਆਪਣਾ ਖੁਦਮੁਖ਼ਤਿਆਰ ਕਲਾਤਮਕ ਕਾਰਜਕ੍ਰਮ ਰਚਦੀ ਹੈ:

1. ਕੁੰਜੀ ਵਾਲਾ ਦੂਤ, ਜੋ ਸ਼ੈਤਾਨ ਨੂੰ ਜੰਜੀਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਵਾਕ ਦੇ ਇਸ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ: „…ਕਿਵੇਂ ਆਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਇੱਕ ਦੂਤ ਉਤਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਅਥਾਹ ਖੱਡ ਦੀ ਕੁੰਜੀ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਜੰਜੀਰ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਅਜਗਰ ਨੂੰ, ਉਸ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸੱਪ ਨੂੰ - ਅਰਥਾਤ ਦਿਆਬਲ, ਸ਼ੈਤਾਨ ਨੂੰ - ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਬੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਅਥਾਹ ਖੱਡ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰਕੇ ਮੁਹਰ ਲਾ ਦਿੱਤੀ, ਤਾਂ ਜੋ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਪੂਰੇ ਹੋਣ ਤੱਕ ਉਹ ਕੌਮਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਭਟਕਾ ਨਾ ਸਕੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਛੱਡਿਆ ਜਾਣਾ ਹੀ ਹੈ।“ (ਪਰਕਾ. 20,1‑3)।
2. ਅੱਗੀ ਤਲਵਾਰ ਵਾਲਾ ਦੂਤ ਸਵਰਗ-ਬਾਗ ਦੇ ਰੱਖਿਅਕ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ: „ਉਸ ਨੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਰੁੱਖ ਵੱਲ ਦੇ ਰਸਤੇ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਨ ਲਈ ਏਦਨ ਦੀ ਬਾਗ ਦੇ ਅੱਗੇ ਕਰੂਬਾਂ ਅਤੇ ਚਮਕਦੀ ਅੱਗੀ ਤਲਵਾਰ ਦੀ ਲਪਟ ਰੱਖ ਦਿੱਤੀ।“ (ਉਤਪੱਤੀ 3,24)। ਸਿੰਘ ਦੇ ਸਿਰ ਅਤੇ ਝਿਲੀਆਂ ਵਾਲਾ ਦੈਤ ਪ੍ਰੇਰੀ ਪਤਰਸ ਦੇ ਬਚਨ ਯਾਦ ਦਿਵਾਂਦਾ ਹੈ: „ਤੁਹਾਡਾ ਵੈਰੀ ਸ਼ੈਤਾਨ ‘ਗੱਜਦੇ ਸਿੰਘ’ ਵਾਂਗ ਘੁੰਮਦਾ ਫਿਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨਿਗਲਣ ਲਈ ਲੱਭਦਾ ਹੈ।“ (1 ਪਤਰਸ 5,8)। ਇਸ ਚਿੱਤਰ ਵਿੱਚ ਬੁਰਾਈ ਨੂੰ ਏਦਨ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਉੱਤੇ ਹੀ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
3. ਨਿਕਲੀ ਹੋਈ ਤਲਵਾਰ ਫੜੇ ਅਤੇ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਅਜਗਰ ਉੱਤੇ ਪੈਰ ਰੱਖੇ ਹੋਏ ਦੂਤ ਮਹਾਂਦੂਤ ਮੀਖਾਇਲ ਦੀ ਆਕਾਸ਼ੀ ਲੜਾਈ ਵੱਲ ਸੰਕੇਤ ਕਰਦਾ ਹੈ: „ਤਦ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਯੁੱਧ ਛਿੜ ਗਿਆ: ਮੀਖਾਇਲ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਦੂਤ ਅਜਗਰ ਨਾਲ ਲੜੇ। ਅਜਗਰ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਦੂਤ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਏ, ਪਰ ਉਹ ਹਾਰ ਗਏ ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਕੱਢ ਦਿੱਤੇ ਗਏ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਵੱਡਾ ਅਜਗਰ, ਪੁਰਾਣਾ ਸੱਪ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਦਿਆਬਲ ਜਾਂ ਸ਼ੈਤਾਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਭੁੱਲਾਵੇ ਵਿੱਚ ਪਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਦੂਤ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਸੁੱਟੇ ਗਏ।“ (ਪਰਕਾ. 12,7‑9)। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਭੰਗੀਮਾ ਉਹ ਬਾਈਬਲ ਵਾਲਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਵੀ ਯਾਦ ਦਿਵਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਦੂਤ ਨਿਕਲੀ ਤਲਵਾਰ ਨਾਲ ਤੰਗ ਦਰਰੇ ਵਿੱਚ ਬਿਲਆਮ ਦਾ ਰਸਤਾ ਰੋਕਦਾ ਹੈ (ਗਿਣਤੀ 22,26‑31), ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਲਸ ਪੁਲ ਦੀ ਲੜਾਈ ਨਾਲ ਸਮਾਂਤਰ ਵੀ ਹੈ।
4. ਸਲੀਬ ਵਾਲਾ ਦੂਤ, ਜੋ ਸ਼ੈਤਾਨ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸਟ ਦੇਂਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਆਧਿਆਤਮਿਕ ਸੰਘਰਸ਼ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਧਰਮਗ੍ਰੰਥ ਵਿੱਚ ਸਲੀਬ ਦੀ ਤਾਕਤ ਮਸੀਹ ਦੀ ਬੁਰਾਈ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਨਾਲ ਜੋੜੀ ਗਈ ਹੈ: „ਪਰ ਉਹ ਮੇਮਨੇ ਦੇ ਲਹੂ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਗਵਾਹੀ ਦੇ ਬਚਨ ਦੇ ਕਾਰਨ ਉਸ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਗਏ, …“ (ਪਰਕਾ. 12,11)। ਆਈਕਨੋਗ੍ਰਾਫਿਕ ਪੂਰਵਰੂਪ ਵਜੋਂ ਗਦਾਂਸਕ ਦੀ ਸੇਂਟ ਮੈਰੀ ਬੇਸਿਲਿਕਾ ਵਿੱਚ ਹਾਨਸ ਮੇਮਲਿੰਗ ਦੀ ਉੱਤਰ-ਗੋਥਿਕ ਰਚਨਾ ਆਖ਼ਰੀ ਨਿਆਂ ਯਾਦ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮਹਾਂਦੂਤ ਮੀਖਾਇਲ ਨਿਆਂਕਾਰੀ ਅਧਿਕਾਰ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਵਜੋਂ ਇੱਕ ਜਲੂਸੀ ਸਲੀਬ ਫੜੇ ਹੋਏ ਹੈ। ਇਹ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਸਲੀਬ ਨਾਲ ਲੜਦੇ ਹੋਏ ਇੱਕ ਦੂਤ ਨੂੰ ਵੀ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਡੰਡੇਦਾਰ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਲੜਨ ਵਾਲੇ ਦੈਤਾਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ।

ਜਦੋਂ ਚੇਕੋਸਲੋਵਾਕੀਆ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਉਤਸ਼ਾਹਪੂਰਨ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਉਨਮੱਦੀ ਭੀੜ ਨੇ ਸਤੰਭ ਨੂੰ ਡਾਹ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ ਇਹ ਕਿਰਿਆ ਸਿਰਫ਼ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤਾਕਤ ਦੇ ਬਦਲਾਅ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਨਹੀਂ ਰਹੀ; ਇਸ ਨੇ ਨਵੇਂ ਗਣਰਾਜ ਦੇ ਉਸ ਦੌਰ ਦਾ ਵੀ ਪੂਰਵ-ਸੰਕੇਤ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਲੀਸੀਆ ਨੂੰ ਜਨਤਕ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਹੋਰ ਤੇ ਹੋਰ ਬਾਹਰ ਧੱਕਿਆ ਜਾਣ ਲੱਗਾ। ਸਤੰਭ ਦਾ ਡਹਿਣਾ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਬਾਰੋਕ ਸਮਾਰਕ ਦੀ ਹਟਾਉਣ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਐਸੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤਿਕ ਟੁੱਟ ਦਾ ਹਾਵਭਾਵ ਵੀ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਦਿਖਾਇਆ ਕਿ ਪੂਰਖਿਆਂ ਦੀ ਧਾਰਮਿਕ ਵਿਰਾਸਤ ਅਤੇ ਨਵੀਂ ਬਣ ਰਹੀਆਂ ਕਲੀਸੀਆ-ਵਿਰੋਧੀ ਧਾਰਾਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਤਣਾਅ ਕਿੰਨਾ ਡੂੰਘਾ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਕਿਰਦਾਰ ਅਗਲੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਅੰਦੋਲਨ ਵੱਲ ਮੁੜ ਗਏ, ਜਿਸ ਨੇ ਫਿਰ ਉਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਤੰਗ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਜੋ ਆਪਣੀ ਆਸਥਾ ਬਾਰੇ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਝੂਠ ਬੋਲਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਸਨ।

ਫਿਰ ਵੀ, ਪ੍ਰਾਗ ਵਿੱਚ ਮਰਿਆਮ ਭਗਤੀ ਸਮਾਪਤ ਨਹੀਂ ਹੋਈ। Panna Maria Rynecká ਦੀ ਗੋਥਿਕ ਤਸਵੀਰ, ਜੋ ਕਦੇ ਹੁਸਾਈਟ ਮੂਰਤੀਭੰਨਤਾ ਤੋਂ ਵੀ ਬਚ ਗਈ ਸੀ, ਸਤੰਭ ਡਹਾਏ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਹੀ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਸ਼ਿਲਪ-ਸਜਾਵਟ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਖੰਡ-ਭੰਗੀਆਂ ਅੱਜ ਲੈਪੀਡਾਰਿਅਮ ਵਿੱਚ ਰੱਖੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਦੀ ਮੁੜ-ਸਥਾਪਨਾ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਪੂਰੀ 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਭਰ ਜਿਉਂਦਾ ਰਿਹਾ। ਜਦੋਂ 2020 ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਸਮਝੌਤੇ ਦੇ ਇੱਕ ਜਾਗਰੂਕ ਪ੍ਰਤੀਕ (expiatori) ਵਜੋਂ ਫਿਰ ਖੜ੍ਹਾਇਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਬਾਰੋਕ ਰਚਨਾ ਦੀ ਪੁਨਰਰਚਨਾ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਸਗੋਂ ਉਸ ਆਧਿਆਤਮਿਕ ਵਿਰਾਸਤ ਨਾਲ ਦੁਬਾਰਾ ਜੁੜਨਾ ਸੀ ਜੋ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਇਤਿਹਾਸ ਤੋਂ ਪਰੇ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ, ਇਹ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੁਝ ਪ੍ਰਤੀਕ, ਭਾਵੇਂ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਗਾਇਬ ਵੀ ਹੋ ਜਾਣ, ਮੁੜ ਪਰਤਣ ਦੀ ਤਾਕਤ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪਹਿਚਾਣ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹਨ।