Ġebel mill-Indja

Ir-restawr tal-Kolonna Marjana fil-Pjazza tal-Belt il-Qadima ma kienx biss kwistjoni ta’ sengħa u fedeltà storika. Kien ukoll vjaġġ biex tinstab ġebla li setgħet tieħu post ix-xaft oriġinali tal-ġebel ramli monumentali. Ma hemm l-ebda barriera tal-ġebel ramli miftuħa fil-Boemja fejn ikun possibbli li tiġi estratta blokka solida daqshekk kbira daqs il-kolonna meħtieġa. Dan il-fatt kien il-bidu ta’ tfittxija twila u avventuruża għal materjal addattat mad-dinja kollha.

L-ewwel konsiderazzjoni kienet direzzjoni lejn l-Afrika. Il-ġebel ramli hemmhekk deher promettenti, iżda wara eżami dettaljat tal-kampjuni, deher ċar li l-istruttura u l-kompożizzjoni tagħhom ma kinux jikkorrispondu mal-ġebel ramli Ċek Božanov, li minnu saret il-kolonna oriġinali. Dan kien segwit minn tfittxija fl-Awstralja, fejn jinkiseb ġebel ta’ kulur u ħruxija simili. Saħansitra rnexxielhom isibu post fejn ikun possibbli li tinqala’ blokka ta’ dimensjonijiet mhux tas-soltu kbar. Madankollu, it-tama ġiet mitfija wara testijiet tal-ġlata: ġebel ramli Awstraljan ma jdumx fil-klima Ċeka. U hekk beda t-tielet rawnd tat-tfittxija.

B'kumbinazzjoni u grazzi għal katina ta' kuntatti, kien possibbli li tiġi skoperta barriera fl-Indja, fiż-żona ta' Jaipur. Kien hemm li finalment ġiet skavata blokka ta' ġebla ramlija ta' sitt metri, li laħqet ir-rekwiżiti kollha - saħħa, struttura, kulur u reżistenza għall-ġlata. Hekk beda l-vjaġġ twil tagħha lejn Praga. Il-blokka kienet mgħobbija fuq vapur, ittrasportata tul l-oċean u l-portijiet Ewropej, u saħansitra għamlet parti mill-vjaġġ tagħha fuq il-vapur-teatru Tajemství. Fuq il-gverta tiegħu, dawk li jaqtgħu l-ġebel komplew jaħdmu bħallikieku kien workshop li jżomm f'wiċċ l-ilma.

Madankollu, ir-restawr ma kienx biss kwistjoni teknika. Bliet Ċeki u kompatrijotti mill-Istati Uniti u l-Kanada, li taw 24 ġebla tal-pedament, ingħaqdu miegħu wkoll. Il-belt Taljana ta' Vitorchiano, famuża għall-barrieri tal-ġebla ramlija tagħha, tat il-ġebla għas-sokit. Erba' ordnijiet tal-kavallerija (Kavallieri ta' Malta, Kavallieri Teutoniċi, Kruċjati tal-Istilla Ħamra u San Lazzru ta' Ġerusalemm) ipprovdew il-ġebel għall-erba' pedestalli tal-anġli madwar il-bażi tal-kolonna. Dan l-element ta lid-dimensjoni komunitarja qawwija lir-restawr: il-kolonna saret xogħol mhux biss tal-esperti, iżda wkoll ta' nies li riedu jikkontribwixxu għar-ritorn tal-monument bis-sehem tagħhom.

Filwaqt li kien hemm dibattiti dwar permessi u deċiżjonijiet politiċi, il-partijiet individwali tal-kolonna kienu diġà qed jinħolqu. Sabiex ikunu lesti għall-mument meta setgħet tibda l-kostruzzjoni, inħażnu f'post sigriet fil-każemati tal-fortizza f'Jaroměř–Josefov. Sadanittant, ix-xaft tal-kolonna twaqqaf fuq Petřín, u l-istatwa tal-Verġni Marija stenniet iż-żmien tagħha ħdejn il-Knisja ta’ Týn. B’hekk ir-restawr sar bil-paċenzja u bl-għarfien li xi darba jasal il-mument meta l-partijiet kollha jingħaqdu f’sħiħ wieħed.

Meta l-kolonna fl-aħħar ġiet restawrata fl-2020, ma kienx biss ir-ritorn tal-punt ta’ referenza Barokk. Kienet ukoll storja dwar it-tfittxija għall-ġebel fi tliet kontinenti, dwar ix-xogħol tal-iskultura fil-ġebel anke fuq vapur, dwar ir-rigali tal-bliet u l-irħula, dwar il-paċenzja u l-perseveranza. Illum, il-Kolonna Marjana mhijiex biss rikostruzzjoni storika, iżda wkoll xhieda tal-fatt li jinħolqu affarijiet kbar meta l-kompetenza, il-fidi, id-determinazzjoni u l-kooperazzjoni umana jingħaqdu flimkien.

U f'din l-istorja usa' tal-fidi, li tmur lil hinn mid-destinijiet umani individwali, hemm post ukoll għal storja oħra deċiżiva ta' żewġ persuni li qatt ma tkellmu bejniethom u madankollu flimkien taw lill-Ewropa wieħed mis-simboli tagħha. Meta wara l-gwerra tħabbar konkors dwar id-dehra tal-bandiera Ewropea, il-funzjonarju Franċiż Arsène Heitz ipparteċipa fih b'proposta li ma kinitx ġejja minn kunsiderazzjonijiet politiċi, iżda mid-devozzjoni Marjana profonda tiegħu. Paul M. G. Lévy, li matul it-Tieni Gwerra Dinjija baqa' ħaj mill-persekuzzjoni u mill-orruri tal-Olokawst, bena fuq dik il-proposta, ġiegħel li tiġi żviluppata grafikament f'ċirku ta' tnax-il stilla u għaddieha fil-Kunsill tal-Ewropa.

B'hekk il-motif tat-tnax-il stilla, tradizzjonalment mifhum bħala sinjal tal-milja tal-poplu ta' Alla, għadda għall-bandiera, li b'kumbinazzjoni ġiet adottata proprju fil-festa tat-Tnissil bla Tebgħa tal-Verġni Marija. Dak iż-żmien l-istituzzjonijiet Ewropej interpretaw dan il-motif esklużivament bħala espressjoni ta' armonija u għaqda, għax ma kellhom l-ebda informazzjoni dwar l-ispirazzjoni Marjana ta' Heitz. Heitz innifsu ddeskriva pubblikament il-motivi veri tiegħu biss ħafna snin wara, meta l-bandiera kienet diġà saret simbolu ġeneralment aċċettat tal-identità Ewropea.